Infrastruktura reklamowa w znacznym stopniu przyczynia się do poważnego skażenia przestrzeni publicznych. Potwierdzają to liczne artykuły prasowe opisujące nadmiar reklam, ich wszechobecne występowanie, chaotyczne rozmieszczanie, zasłanianie budynków, a także coraz częstsze konkursy na najbardziej „zabilbordowane” ulice lub miejscowości. W celu poprawy wizerunku miejscowości podejmowane są różne próby ucywilizowania reklamy poprzez integrację nośników z elementami małej architektury i miejskimi meblami (np. słupy ogłoszeniowe, ławki, wiaty przystankowe), lecz ten proces jest długotrwały. Nowa ustawa krajobrazowa i uchwały z nią związane mogą przyspieszyć rozwiązanie tego problemu. Poniżej przedstawione są kluczowe informacje dotyczące chaosu reklamowego.

 

Definicje

Co to jest reklama?

Reklama
• umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe,
• każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami 

Na podstawie: ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) – art.4. pkt 23.

Reklama - upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne;

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm. art. 2, pkt. 16a-16f.

Co nie jest reklamą?

- znak drogowy;
- znak informujący o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej ustawiony przez gminę;
- znak informujący o formie ochrony zabytków;
- tablica informacyjna o nazwie formy ochrony przyrody.

Na podstawie: ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) – art.4. pkt 23.

Co to jest pas drogowy?

Pas drogowy – wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Na podstawie: ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) – art.4. pkt. 1.

Co to jest tablica reklamowa?

tablica reklamowa – przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm. art. 2, pkt. 16a-16f.

Co to jest urządzenie reklamowe?

urządzenie reklamowe – przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm. art. 2, pkt. 16a-16f.

Co to jest szyld?

szyld – tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe informującą o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm. art. 2, pkt. 16a-16f.

Dla szyldów określa się zasady i warunki ich sytuowania, gabaryty oraz liczbę szyldów, które mogą być umieszczone na danej nieruchomości przez podmiot prowadzący na niej działalność.

Rada gminy może ustalić zakaz sytuowania ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyłączeniem szyldów.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm., art. 37a, pkt. 1

Co to jest krajobraz?

krajobraz – postrzegana przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm. art. 2, pkt. 16a-16f.

Co to jest krajobraz priorytetowy?

krajobraz priorytetowy – krajobraz szczególnie cenny dla społeczeństwa ze względu na swoje wartości przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne, urbanistyczne, ruralistyczne lub estetyczno-widokowe, i jako taki wymagający zachowania lub określenia zasad i warunków jego kształtowania.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm. art. 2, pkt. 16a-16f.

Co to jest audyt krajobrazowy?

Audyt krajobrazowy identyfikuje krajobrazy występujące na całym obszarze województwa, określa ich cechy charakterystyczne oraz dokonuje oceny ich wartości.

Audyt krajobrazowy sporządzany jest przez organy samorządu województwa nie rzadziej niż co 20 lat.

Audyt krajobrazowy, w szczególności: 1) określa: a) krajobrazy występujące na obszarze danego województwa, b) lokalizację krajobrazów priorytetowych; 2) wskazuje lokalizację i granice: a) parków kulturowych, b) parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, c) obiektów znajdujących się na listach Światowego Dziedzictwa UNESCO, obszarów Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (MaB) lub obszarów i obiektów proponowanych do umieszczenia na tych listach; 3) wskazuje: a) zagrożenia dla możliwości zachowania wartości krajobrazów, oraz wartości krajobrazów w obrębie obszarów lub obiektów; b) rekomendacje i wnioski dotyczące kształtowania i ochrony krajobrazów, oraz krajobrazów w obrębie obszarów lub obiektów, w szczególności poprzez wskazanie obszarów, które powinny zostać objęte formami ochrony przyrody, c) lokalne formy architektoniczne zabudowy w obrębie krajobrazów.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm., art. 38a.

 

Umieszczanie / usuwanie nośników reklamowych

Gdzie można umieszczać reklamy w myśl przepisów o drogach publicznych?

Reklamy można umieszczać na:
- obiektach małej architektury
- wiatach przystankowych
W granicach miast na prawach powiatu – na podstawie odpłatnej umowy cywilno-prawnej.

Na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) art. 22 ust. 2c.

Kiedy reklama może być usunięta w myśl przepisów o drogach publicznych?

W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, lub bez zawarcia odpłatnej umowy cywilnoprawnej, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego.

Na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) art. 22 ust. 2c.

Jakich reklam nie wolno umieszczać w pasie drogowym?

W pasie drogowym zabronione jest umieszczanie reklam imitujących znaki i sygnały drogowe oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego,
Wyjątkowo reklamy mogą być umieszczone poza obszarem zabudowanym, z wyłączeniem parkingów i miejsc obsługi podróżnych.

Na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) art. 39

Czy można stosować reklamy świetlne?

Maksymalną luminancję powierzchni informacji wizualnej umieszczonej na reklamie emitującej światło, w ciągu dnia i w ciągu nocy, w terenie zabudowy i poza terenem zabudowy, mając na względzie zachowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego określi projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie maksymalnej luminancji powierzchni informacji wizualnej umieszczonej na reklamie emitującej światło. (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12276611)
Przepisu nie stosuje się jeśli pole powierzchni bocznej prostopadłościanu opisanego na danej tablicy lub urządzeniu reklamowym emitującym światło jest mniejsze niż 2 m2 , a najdłuższy bok nie jest dłuższy niż 3 m.

Na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) art. 42a, pkt. 4.

Opłata reklamowa

Co to jest opłata reklamowa?

Opłata reklamowa może być pobierana jedynie na obszarach, dla których obowiązują zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń.

Na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 oraz z 2015 r. poz. 528 i 699)

Od kogo pobiera się opłatę reklamową?

Opłatę reklamową pobiera się od: 1) właścicieli nieruchomości lub obiektów budowlanych, z wyłączeniem nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste, 2) użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych, 3) posiadaczy samoistnych nieruchomości lub obiektów budowlanych, 4) posiadaczy nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, b) jest bez tytułu prawnego.

Na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 oraz z 2015 r. poz. 528 i 699)

Czy opłata jest pobierana jeśli nie ma na niej reklamy?

Opłata reklamowa jest pobierana niezależnie od tego czy na tablicy reklamowej lub urządzeniu reklamowym eksponowana jest reklama.

Na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 oraz z 2015 r. poz. 528 i 699)

Kiedy nie pobiera się opłaty reklamowej?

Opłaty reklamowej nie pobiera się gdy reklamy nie są widoczne z przestrzeni dostępnych publicznie; stanowią szyld, o ile jest on zgodny z zasadami i warunkami sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń; są realizacją obowiązku nałożonego przepisami prawa; służą wyłącznie do upowszechniania informacji: a) trwale upamiętniającej osoby, instytucje lub wydarzenia, b) o charakterze religijnym, związanym z działalnością kościołów lub innych związków wyznaniowych, je- żeli tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe sytuowane są w granicach terenów użytkowanych jako miejsca kultu i działalności religijnej oraz cmentarzy.

Na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 oraz z 2015 r. poz. 528 i 699), art. 17a.

Ile wynosi opłata reklamowa?

Opłata reklamowa składa się z części stałej i części zmiennej
- stawka części stałej opłaty reklamowej nie może przekroczyć 2,50 zł dziennie
- stawka części zmiennej opłaty reklamowej nie może przekroczyć 0,20 zł od 1 m2 pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służących ekspozycji reklamy dziennie.

Na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 oraz z 2015 r. poz. 528 i 699), art. 17b.

Jak wyglądają deklaracje na opłatę reklamową?

Przykładowe formularze:
http://bip.kobylnica.tensoft.pl/uchwaly/45b26185b8b93f765de0fd44b6afba29_1/XXXIII%20272.pdf
DOR-1: DEKLARACJA NA OPŁATĘ REKLAMOWĄ
DOR-1/A: DANE O TABLICY REKLAMOWEJ LUB URZĄDZENIU REKLAMOWYM

Inne pytania

Czy tablice i urządzenia reklamowe są budowlą?

Tak, określa to art. 3, pkt. 3 prawa budowlanego.

budowla – należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm. art.3. pkt.3

Co to jest uchwała krajobrazowa?

Uchwała krajobrazowa określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm., art. 37a, pkt. 9..

Kary

Jakie są kary za nielegalne umieszczenie tablicy lub urządzenia reklamowego?

Podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały podlega karze pieniężnej
Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami.

Kara (za każdy dzień) = powierzchnia x (40 x cz. zmienna) + 40 x cz. stała

Jeśli rada gminy nie ustaliła wysokości stawek opłaty reklamowej wtedy stosuje się maksymalne stawki:
Kara (za każdy dzień) = powierzchnia x 40 x 0,20zł + 40 x 2,50zł

Czyli dla 18m2 billboardu:
Maksymalna kara będzie wynosić: 144zł + 100zł = 244zł za dzień czyli ok. 7500zł / miesięcznie lub 89060zł za rok.

Kara pieniężna stanowi dochód gminy.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm., art. 37d.

Audyt krajobrazowy

Co to jest audyt krajobrazowy?

Audyt krajobrazowy identyfikuje krajobrazy występujące na całym obszarze województwa, określa ich cechy charakterystyczne oraz dokonuje oceny ich wartości.

Audyt krajobrazowy sporządzany jest przez organy samorządu województwa nie rzadziej niż co 20 lat.

Audyt krajobrazowy, w szczególności: 1) określa: a) krajobrazy występujące na obszarze danego województwa, b) lokalizację krajobrazów priorytetowych; 2) wskazuje lokalizację i granice: a) parków kulturowych, b) parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, c) obiektów znajdujących się na listach Światowego Dziedzictwa UNESCO, obszarów Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (MaB) lub obszarów i obiektów proponowanych do umieszczenia na tych listach; 3) wskazuje: a) zagrożenia dla możliwości zachowania wartości krajobrazów, oraz wartości krajobrazów w obrębie obszarów lub obiektów; b) rekomendacje i wnioski dotyczące kształtowania i ochrony krajobrazów, oraz krajobrazów w obrębie obszarów lub obiektów, w szczególności poprzez wskazanie obszarów, które powinny zostać objęte formami ochrony przyrody, c) lokalne formy architektoniczne zabudowy w obrębie krajobrazów.

Na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm., art. 38a.

Jaki jest stan prac nad metodologią audytu krajobrazowego?

Stan prac nad metodologią audytu krajobrazowego dostępny jest na stronie:
https://www.irt.wroc.pl/aktualnosci/download/file_id/497/doc_id/344.html
http://www.gdos.gov.pl/metodyka-identyfikacji-i-oceny-krajobrazu

Źródła informacji:

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460)

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 oraz z 2015 r. poz. 528 i 699)

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.)

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.)